Văn hoá là gì? Những khái niệm cơ bản về văn hoá mà bạn cần biết

Định nghĩa văn hoá mang tính khách quan, nó phản ánh hết mọi mặt của đời sống. Văn hoá là sản phẩm do con người tạo ra. Và chúng ta đã được học về văn hóa ngay từ khi còn bé. Hãy cùng nhau tìm hiểu “Văn hoá là gì?” qua bài dưới đây nhé!

Văn hoá là gì?

Có rất nhiều định nghĩa văn hoá và nhiều cách hiểu. Theo Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá Liên Hợp Quốc (viết tắt là UNESCO): “Văn hoá là tổng thể sống động các hoạt động và sáng tạo trong quá khứ và trong hiện tại. Qua các thế kỷ, hoạt động sáng tạo ấy đã hình thành nên một hệ thống các giá trị, các truyền thống và thị hiếu – những yếu tố xác định đặc tính riêng của mỗi dân tộc.” Theo cách định nghĩa này thì văn hoá được hình thành nhờ hoạt động sáng tạo của các cộng đồng người qua thời gian dài hàng trăm năm, hàng ngàn năm tạo nên bản sắc văn hóa riêng của mỗi dân tộc.

Chúng ta có thể hiểu một cách đơn giản hơn theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa.”

Chung quy lại thì văn hoá do con người tạo ra trong đời sống thường ngày và phục vụ cho con người. Bản sắc văn hoá của mỗi dân tộc được lưu giữ và bảo tồn từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Các loại hình của văn hoá 

Theo các chuyên gia, có 2 loại hình văn hóa chính được phân chia rõ ràng như sau:

  • Loại hình văn hoá tinh thần: còn được gọi là văn hoá phi vật chất. Đó là những quan điểm, ý niệm, phong tục, tập quán, tín ngưỡng, giá trị chuẩn mực,… tạo nên một hệ thống sao cho nó đạt được một giá trị mong đợi cao nhất, mang lại sự thống nhất. 
  • Loại hình văn hoá phi vật thể: là sản phẩm tinh thần mang các giá trị văn hoá, lịch sử, khoa học được lưu giữ bằng chữ viết, truyền miệng, truyền nghề. Những di sản văn hoá phi vật thể như chữ viết, lễ hội, nghề truyền thống, nghệ thuật ca hát, tri thức, ẩm thực,lối sống, khoa học, nghệ thuật,… mang ý nghĩa lịch sử, văn hoá và khoa học.
  • Loại hình văn hoá vật chất: bao gồm những sản phẩm hữu hình mà con người tạo ra, trải qua lịch sử lâu đời mang trong mình giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học như di vật, di tích lịch sử – văn hoá, cổ vật, danh lam thắng cảnh, bảo vật quốc gia. 

Những đặc trưng riêng của văn hoá 

Văn hoá có những đặc trưng sau:

  • Tính giá trị: tính giá trị của văn hoá được xác định theo các khía cạnh mục đích, ý nghĩa và thời gian.

Theo mục đích: tùy vào mục đích của con người mà văn hoá có giá trị của nó. Nhu cầu vật chất của con người tạo nên giá trị vật chất cho văn hoá và nhu cầu tinh thần của con người sẽ tạo ra giá trị tinh thần cho văn hoá.

Theo ý nghĩa, văn hoá sẽ có giá trị đạo đức, giá trị sử dụng và giá trị thẩm mỹ.

Theo thời gian, văn hoá sẽ có giá trị vĩnh cửu và giá trị nhất thời.

  • Tính hệ thống: giúp chúng ta có thể tổng hợp, tìm ra mối liên quan giữa các sự kiện văn hoá, các hiện tượng, quy luật hình thành và phát triển cùng với đặc trưng của nó. Tính hệ thống giúp tổ chức xã hội tốt hơn bởi vì văn hoá có ở mọi ngóc ngách của đời sống chúng ta.
  • Tính lịch sử: Văn hoá trải qua ngàn đời từ thế hệ này sang thế hệ khác. Nó được con người lưu giữ, điều chỉnh và phát triển theo thời gian rồi được kết đúc thành khuôn mẫu xã hội và được lưu truyền bằng ngôn ngữ, phong tục, tập quán, nghi thức, pháp luật,…
  • Tính nhân sinh: văn hoá là sản phẩm do con người tạo ra và phục vụ lợi ích của con người. Con người tạo ra vật chất và các hoạt động tinh thần phục vụ đời sống hàng ngày. Nhờ có văn hoá mà con người có mối liên hệ với nhau.

Một số câu danh ngôn hay liên quan đến văn hóa

  • Văn hóa là sự mở mang trí óc và tâm hồn – Jawaharlal Nehru 
  • Văn hóa là tất cả các hình thái của nghệ thuật, tình yêu và suy nghĩ, những thứ mà trong sự tồi tệ cũng như trải qua bao nhiêu thế kỷ đã khiến cho con người trở nên ít bị nô dịch hơn – Andre Malraux
  • Văn hóa là tiếng khóc của con người khi đối mặt với số phận – Albert Camus
  • Văn hóa là cái gì còn lại khi tất cả những cái khác bị quên đi, là cái vẫn thiếu khi người ta đã học tất cả – Edouard Herriot 
  • Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu của đời sống và đòi hỏi sinh tồn – Hồ Chí Minh

Văn hoá được hình thành và phát triển cùng với lịch sử xã hội loài người. Văn hoá là sản phẩm của con người và mang lại lợi ích cho con người, có đóng góp to lớn cho sự ổn định và phát triển của xã hội. Bây giờ các bạn đã hiểu một cách khái quát được văn hoá là gì rồi nhỉ. Chúng tôi rất mong rằng bài viết trên đây sẽ giúp bạn hiểu thêm về văn hoá. Chúng ta hãy cùng chung tay xây dựng văn hóa cộng đồng ngày càng tốt hơn nhé!

Leave A Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *